به گزارش سینماپرس، کیانوش گلزار راغب، نویسنده کتاب «قندیل»، در آیین رونمایی این اثر با اشاره به مسیر شکل‌گیری آثارش در حوزه کردستان گفت: تاکنون پنج اثر درباره کردستان خلق کردم، آثاری که به بخش‌هایی از تحولات این منطقه پرداخته و بیان بغضی است که سال‌ها در گلوی من مانده بود.

وی با اشاره به نخستین تجربه‌های خود در این مسیر افزود: اولین آثار من «عصرهای کریسکان»، «برده‌سور» و «شنام» بود؛ آثاری که در قالب یک سه‌گانه، خاطرات شخصی من و دیگر رزمندگان را روایت می‌کرد. این کتاب‌ها روایت پسرانی است که عمرشان در دل گروهک‌ها سپری شد، شبانه به شهادت رسیدند و هنوز پیکر بسیاری از آن‌ها به کشور بازنگشته و خانواده‌های آنان همچنان در انتظار عزیزان خود هستند.

این نویسنده ادامه داد: کتاب «عصرهای کریسکان» پس از انتشار با استقبال خوبی مواجه شد و مورد عنایت رهبر معظم انقلاب قرار گرفت و ایشان تقریظی ارزشمند بر این کتاب نوشتند. به واسطه همین اتفاق، بخشی فراموش‌شده از تاریخ دفاع مقدس در کردستان در معرض دید عموم قرار گرفت.

گلزار راغب با اشاره به بازخوردهای مخاطبان گفت: پیام‌هایی که از داخل کشور و به‌ویژه از مردم کردستان دریافت می‌کنم، اغلب حاوی قدردانی است. بسیاری از خوانندگان گفته‌اند پیش از مطالعه این آثار، نگاه بدبینانه‌ای نسبت به کردستان داشتند، اما پس از خواندن کتاب‌ها متوجه شدند مردم این منطقه تا چه اندازه پای انقلاب ایستاده‌اند و چه مجاهدت‌هایی برای حفظ حتی یک وجب از خاک کشور انجام داده‌اند.

وی افزود: خودمان را مدیون مردم کردستان می‌دانیم؛ مردمی که همزمان با جنگ با رژیم صدام، بیشترین شهادت‌ها و رشادت‌ها را در حمایت از نظام جمهوری اسلامی رقم زدند. این آثار باعث شد نگاه بخشی از جامعه از بدبینی به تکریم تغییر کند و حتی خود مردم کردستان نیز از روایت شدن بخشی از تاریخ‌شان قدردانی کردند.

نویسنده «قندیل» در ادامه به دغدغه‌های بعدی خود اشاره کرد و گفت: همیشه دوست داشتم فراتر از خاطرات خودمان، به لایه‌های درونی گروهک‌ها بپردازیم. ما معمولاً این گروه‌ها را از بیرون می‌بینیم؛ از طریق رسانه‌ها و ظواهرشان، در حالی که شناخت واقعی نیازمند روایت از درون است.

وی افزود: در همین راستا، کتاب «سیطره» منتشر شد که حاصل خاطرات نفوذ هفت‌ساله نادر کیانی در سازمان‌های دموکرات و گروهک‌های فعال در کردستان است و توانست لایه‌های پنهان این احزاب را به‌صورت دقیق شناسایی و به جامعه معرفی کند. پس از آن به این نتیجه رسیدم که اگر این روایت‌ها از زبان خود اعضای گروهک‌ها بیان شود، باورپذیرتر خواهد بود؛ چراکه وقتی ما روایت می‌کنیم، برخی تصور می‌کنند روایت‌ها به نفع نظام است. اما اگر یکی از نیروهای همان احزاب، بی‌واسطه، با ذکر نام، نشانه و آدرس دقیق سخن بگوید، حقیقت روشن‌تر می‌شود.

وی گفت: در همین مسیر با خانم بهار آشنا شدیم و توانستیم خاطرات ارزشمند او را ثبت کنیم؛ از فعالیت‌هایش در کردستان، جمع‌آوری کمک مالی، تبلیغ و جذب نیرو برای گروهک‌ها تا پیوستن به گروه پژاک و حضور مسلحانه علیه کشور.

این نویسنده یکی از نکات مهم این خاطرات را انگیزه اولیه راوی دانست و افزود: تصمیم اولیه او یک وجه مثبت داشت؛ می‌خواست با داعش بجنگد و تصور می‌کرد از طریق گروه پژاک می‌تواند به این هدف برسد. همین مسئله باعث شد بیش از پیش به ثبت این خاطرات ترغیب شوم. خانم بهار بارها تاکید می‌کرد به دلیل رنج‌ها و سختی‌ها و از دست دادن حدود ۱۰ سال از عمرش، تصمیم گرفته خاطراتش را منتشر کند تا هشداری باشد برای کسانی که در آستانه ورود به این مسیر هستند و بدانند قدم در باتلاق می‌گذارند.

وی با اشاره به محدودیت‌های خاطره‌نگاری گفت: ما موظف به حفظ امانت و بیان وقایع به‌صورت تاریخی و مستند هستیم. نام بردن از افرادی که زنده‌اند یا در جامعه حضور دارند، حساسیت کار را چند برابر می‌کند و کوچک‌ترین خطا می‌تواند موجب اتهام یا خدشه به آبروی افراد شود. به‌ویژه در کردستان، نام بردن از افراد بسیار دشوار است. اگر وارد داستان‌پردازی شویم، سندیت خاطرات آسیب می‌بیند؛ به همین دلیل ناچاریم برخی ظرفیت‌های روایی را کنار بگذاریم و خاطرات را به‌صورت پیوسته و مستند ارائه کنیم.

گلزار راغب تصریح کرد: برخی نقدها ناشی از این انتظار است که خاطره مانند رمان باشد؛ در حالی که ذات خاطره با رمان تفاوت دارد و بسیاری از نقاط عطف داستانی، به دلیل همین محدودیت‌ها حذف شده است. خاطرات خانم بهار نشان می‌دهد شعارهایی مانند آزادی و برابری، در عمل به سلب ابتدایی‌ترین حقوق انسانی زنان منجر شده است؛ از ممنوعیت تماس با خانواده و ازدواج گرفته تا نداشتن فرزند. زنان مجبور بودند سخت‌ترین کارها را انجام دهند و همزمان نوعی کینه نسبت به مردان در آنها القا می‌شد. این خاطرات به‌روشنی نشان می‌دهد آنچه به نام آزادی تبلیغ می‌شود، در واقع به نابودی کامل آزادی‌های انسانی می‌انجامد.

روایت‌های مستند، نقاب آزادی‌های فریبنده را کنار می‌زنند

وزیر اطلاعات نیز در آیین رونمایی از کتاب «قندیل» با تاکید بر نقش محوری فرهنگ در شکل‌دهی به حیات انسانی، اظهار کرد: فرهنگ ریشه در فطرت انسان دارد و هر جامعه‌ای که از فرهنگی اصیل، عمیق و بالنده برخوردار باشد، مسیر رشد و کمال خود را از درون تعریف می‌کند؛ مسیری که به‌صورت طبیعی با آن جامعه همراه و همزاد خواهد بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید اسماعیل خطیب با اشاره به کارکرد راهبردی فرهنگ در مواجهه انسان با پیچیدگی‌های دنیای معاصر افزود: انسان برخوردار از هویت فرهنگی می‌تواند در میان تحولات سیاسی، اجتماعی و زیستی، جایگاه خود را تشخیص دهد، مسیر درست را انتخاب کند و در موضع صحیح بایستد. فرهنگ قادر است کنش‌های اجتماعی، اعتراض‌ها، سبک زندگی و حتی تفاوت‌های نسلی و قومی را در قالب یک جهت‌گیری مشترک و هدفمند سامان دهد.

وزیر اطلاعات با اشاره به تنوع قومی، زبانی و فکری در ایران اسلامی گفت: جامعه‌ای که از گوناگونی اقوام، گویش‌ها و اندیشه‌ها برخوردار است، در صورتی می‌تواند به انسجام پایدار برسد که اخلاق و فرهنگ مشترک در آن نهادینه شود. چنین جامعه‌ای با تکیه بر فرهنگ‌سازی صحیح، قادر خواهد بود وحدتی عمیق و ماندگار ایجاد کرده و از آن محافظت کند.

خطیب نقش فعالان فرهنگی را در این مسیر تعیین‌کننده دانست و تصریح کرد: کسانی که با اندیشه، قلم، هنر، زبان، شعر و خلاقیت فرهنگی به تولید معنا می‌پردازند، در حقیقت راهبران مسیر هویت، اتحاد و انسانیت‌اند. حمایت، تقویت و تشویق این جریان خلاق فرهنگی باید به‌عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار نهادهای فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد.

وی ادامه داد: شاید افرادی مانند ما به‌طور مستقیم در فرآیند آفرینش فرهنگی نقش نداشته باشیم، اما مسئولیت داریم قدردان کسانی باشیم که این مسیر را خلاقانه هموار می‌کنند. تاریخ تنها روایت گذشته نیست، بلکه نقشه راه آینده و مسیر حرکت نسل‌های بعدی است و کتاب، فیلم، تصویر و شعر می‌توانند انسان را به سمت آگاهی و کمال هدایت کنند.

وزیر اطلاعات با اشاره به فلسفه برگزاری این مراسم گفت: این گردهمایی برای پاسداشت یک تجربه انسانی شکل گرفته است؛ تجربه‌ای که رنج در آن نهفته و می‌تواند چراغ راه آینده باشد. این کتاب نشان می‌دهد که فریبندگی دنیا تنها در ثروت و جلوه‌های مادی خلاصه نمی‌شود، بلکه گاه در قالب شعارها و ظواهر پرزرق‌وبرق خود را پنهان می‌کند.

خطیب افزود: در بسیاری از موارد، احزاب و گروه‌هایی با استفاده از عناوینی چون آزادی، حقوق بشر و شعارهای ظاهرفریب، انسان را به مسیری سوق می‌دهند که نه‌تنها با کرامت انسانی نسبتی ندارد، بلکه او را از مسیر اخلاقی و الهی دور می‌کند. این کتاب‌ها و روایت‌ها هستند که می‌توانند چهره واقعی چنین جریان‌هایی را آشکار کنند. خاطرات و روایت‌های مستند، نقش چراغ راه را برای شناخت حقیقت ایفا می‌کنند و پرده از سازوکارهایی برمی‌دارند که با نام آزادی، به هویت انسانی آسیب می‌زنند.

وزیر اطلاعات با قدردانی از عوامل تولید کتاب «قندیل» اظهار کرد: لازم می‌دانم از نویسنده، راوی و همه کسانی که در گردآوری، تدوین و انتشار این اثر نقش داشتند، قدردانی کنم. به‌ویژه از تلاش‌های آقای کیانوش گلزار راغب و همراهان ایشان که با دقت و تعهد این مسیر را طی کردند، تشکر می‌کنم.

خطیب با اشاره به جایگاه زنان در انتقال هویت تاریخی و فرهنگی گفت: جامعه ما باید به سمتی حرکت کند که زنان بتوانند هویت، تجربه زیسته و روایت خود را با نام و نشان خویش به نسل‌های آینده منتقل کنند؛ مسیری که در متن جامعه ایران و در چارچوب نظام اسلامی به‌وضوح قابل مشاهده است.

وی با اشاره به تجربه تاریخی ملت ایران خاطرنشان کرد: بررسی تاریخ این سرزمین نشان می‌دهد که بارها ظلم‌هایی با نام آزادی و حقوق بشر بر این ملت تحمیل شده است. با این حال، دشمنان ایران به‌خوبی می‌دانند که تا زمانی که ملت ایران متحد و یکپارچه باقی بماند، هیچ فشار، تهدید یا سناریوسازی ساختگی نمی‌تواند این کشور را به زانو درآورد.