«محمد حسین فرحبخش» کارگردان و تهیه کننده مطرح سینما در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به دلایل افول قابل توجه بخش های مختلف سینمای ایران در سال۱۴۰۴ اظهار داشت: افول سینمای ایران، بدون تردید، از سیاست‌گذاری‌های غلط دولت قبل آغاز شد. ریزش اصلی از همان‌جا شکل گرفت. حتی اگر سال گذشته نسبت به سال قبلش مقداری خرید بلیت واقعی‌تر به نظر می‌رسید، در دو سه سال پیش از آن، آمار فروش‌ها به‌شدت غیرواقعی بود. باور نکنید که سینمای ما این‌همه تماشاگر دارد. بخشی از این خرید بلیت‌ها برای پول‌شویی است، بخشی برای جاه‌طلبی و بخشی هم برای این‌که با خرید بلیت، فیلم را در چرخه اکران نگه دارند تا فروش ظاهری‌اش بهتر شود.

وی افزود: در مقابل، اگر پلتفرم‌ها را نگاه کنید، می‌بینید که از ممیزی بسیار بازتری نسبت به سینما برخوردارند. سینمای اجتماعی عملاً در دوره آقای خزاعی و تیم ایشان نابود شد و نتیجه‌اش این شد که تقریباً همه فیلم‌ها به کمدی تبدیل شدند. طبیعی است که مخاطب بعد از مدتی زده می‌شود؛ وقتی یک بازیگر در یک سال در ده فیلم بازی می‌کند، این تکرار، مخاطب را خسته می‌کند. با این حال، احساس من این است که امسال، بر اساس اطلاعاتی که دارم، فیلم‌هایی که ساخته شده‌اند نسبت به سال‌های قبل کیفیت بهتری دارند.

فرحبخش در مورد چرایی افزایش هزینه های تولید به ویژه افزایش نجومی دستمزد بازیگران مطرح کرد: بخش زیادی از اتفاقاتی که افتاده، به پلتفرم‌ها برمی‌گردد. آن‌ها پول‌های بی‌حساب‌وکتاب وارد بازار کردند و منافع سنگینی شکل گرفت. همین مسئله باعث شد دستمزدها در سینما بالا برود، به‌طوری‌که دیگر کسی نتواند پاسخگوی این هزینه‌ها باشد. پلتفرم‌ها، بیش از تلویزیون، عامل اصلی این افزایش دستمزد بودند.

او ادامه داد: نکته مهم‌تر این است که بسیاری از افرادی که امروز با عنوان تهیه‌کننده می‌بینید، در واقع تهیه‌کننده به معنای واقعی نیستند؛ آن‌ها حق‌العمل‌کارند. سرمایه‌هایی از جاهایی وارد سینما می‌شود که منشأشان مشخص نیست و در بسیاری موارد هم مشکوک‌اند. اگر بررسی کنید، می‌بینید تهیه‌کننده‌هایی که اسم و رسم دارند، هرکدام چند فیلم ساخته‌اند و سرمایه اصلی آن فیلم‌ها متعلق به چه کسی بوده است. امروز تهیه‌کننده‌ای داریم که هم‌زمان دو فیلم روی پرده دارد، اما پخش آثارش در دفتر دیگری انجام می‌شود؛ دفتری که خودش بزرگ‌ترین پخش‌کننده است. این یعنی او عملاً حق‌العمل‌کار است.

تهیه کننده فیلم های «ناجورها» و «مفت بر» با بیان این مطلب که یکی از معضلات جدی ما این است که صنف واقعی تهیه‌کنندگان نداریم؛ تصریح نمود: صنف تهیه‌کنندگی ما چندپاره است و حتی همان چندپاره هم در اختیار افرادی است که نه دغدغه فروش دارند و نه نگران منافع فیلم هستند. برایشان فرقی نمی‌کند فیلم بفروشد یا نه، چون دستمزدشان را گرفته‌اند. اگر فیلم دولتی باشد، چه توسط اوج ساخته شده باشد و چه حوزه هنری، پولش از قبل پرداخت شده و عملاً به فروش فیلم ربطی ندارد. اگر هم ظاهراً بخش خصوصی سرمایه‌گذاری کرده باشد، در بسیاری موارد برایش اهمیتی ندارد که فیلم چگونه اکران شود یا چه سرنوشتی پیدا کند؛ چون کار خودش را کرده و تمام شده است.

وی متذکر شد: از دلایل دیگر افزایش دستمزدها این است که در پلتفرم‌ها، اصل ماجرا بر این بنا شده که تهیه‌کنندگان و کارگردانان از همان ابتدا افزایش دستمزد را به‌عنوان راهی برای تأمین منافع بیشتر خودشان در نظر بگیرند. این چرخه معیوب، در نهایت هم سینما را به بحران کشانده و هم اعتماد مخاطب را فرسوده است.

این سینماگر همچنین در مورد احیای سینمای شاعرانه بیان کرد: در مورد حرفی که دبیر جشنواره جهانی فجر درباره احیای «سینمای شاعرانه» زده، به نظر من بیشتر شوخی است و نباید خیلی جدی گرفته شود. ایشان اساساً در سینمای ایران‌کاره ای نیست که بتواند درباره اینکه چه نوع سینمایی شکل بگیرد تصمیم‌گیری کند. درست است که جزو مدیران محسوب می‌شود، اما تصمیم‌گیرنده نهایی نیست؛ بنابراین این حرف‌ها را نباید بیش از حد جدی تلقی کرد.

فرحبخش همچنین با انتقاد نسبت به منوچهر شاهسواری به عنوان دبیر جشنواره فیلم فجر اظهار داشت: به نظر من برای سال آینده فیلم‌های بهتری خواهیم داشت و احتمالاً در جشنواره فجر هم آثار بهتری دیده می‌شود. با این حال، یک مشکل اساسی وجود دارد: مدیریت بسیار ضعیف و غیرتخصصی است و فردی در رأس قرار گرفته که هیچ مقبولیتی میان اهالی سینما ندارد. این، بزرگ‌ترین ضربه به جشنواره فجر است. کسی که امروز در رأس جشنواره نشسته، مورد پذیرش سینماگران نیست. آقای شاهسواری منصوب آقای فریدزاده نیست؛ بر اساس اطلاعاتی که من دارم، ایشان به اجبار و به دستور، آقای شاهسواری را به‌عنوان دبیر جشنواره فجر منصوب کرده است. گفته می‌شود این تصمیم با اصرار شدید برخی افراد و جریان‌ها، از جمله آقای بهشتی و رضا داد، گرفته شده و وزیر را قانع کرده‌اند که چنین انتصابی انجام شود.

تهیه کننده فیلم «شهر هرت» در ادامه گفت و گو با انتقاد نسبت به مدیریت سینما آزادی تصریح نمود: در مورد مدیریت سینما آزادی هم اگر عملکرد چند سال اخیر را نگاه کنید، می‌بینید که فقط به یکی دو دفتر خاص خدماتی داده می‌شود که باید به همه داده شود. اینجا بحث حق‌الناس مطرح است. اکران فیلم‌هایی که باید به‌درستی و عادلانه اکران شوند، به شکل منصفانه انجام نمی‌شود و رویه‌هایی خارج از عرف و خارج از عدالت حاکم است. فردی که حدود پنج سال در این جایگاه بوده، همچنان باقی مانده و واقعاً مشخص نیست این همه اصرار برای ماندن او به چه دلیل است. طبیعی است که باید فرد جدیدی با نگاه تازه بیاید و او به جای دیگری منتقل شود.

«محمد حسین فرحبخش» در پایان گفت و گو خاطرنشان ساخت: این مدیر نه مورد تأیید اهالی سینماست و نه دفاتر پخش. مسئله هم اصلاً شخصی نیست؛ بحث بیت‌المال و حقوق عمومی است. این‌طور نیست که کسی بتواند هر کاری دلش خواست انجام دهد. حق‌الناسی متوجه حوزه هنری و شهرداری تهران است. حتی گفته می‌شود شهردار تهران دستور بررسی داده، اما ظاهراً گوش شنوایی برای برکناری ایشان وجود ندارد. این موضوع حتماً باید بررسی شود؛ چون اگر نشود، در نهایت خود حوزه هنری و سازمان فرهنگی شهرداری تهران متضرر خواهند شد. لازم است مدیری جدید منصوب شود که در شرایط امروز، موجب نارضایتی بیشتر در فضای فرهنگی و سینمایی نشود.