«احسان مهدی» مجری، مدیر دوبلاژ و گوینده مطرح سینما و تلویزیون در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به نقش انیمشن و به خصوص دوبله انیمیشن در فرهنگ سازی کودکان و نوجوانان اظهار داشت: انیمیشن، بهویژه از دههٔ ۹۰ به بعد، و در هر حال از زمانی که ما در گلوری بودیم—از سال ۸۲ که من دوبله را شروع کردم—موج جدیدی در دوبلهٔ انیمیشن بهوجود آمد. یک مقدار انیمیشن در ایران جدیتر شد و مخاطبان انیمیشن حرفهایتر شدند. همینطور که جلو رفتیم، تلاش کردیم دوبلههای باکیفیتتری ارائه بدهیم تا نگاهها دوباره به سمت انیمیشن برگردد و فضا برایش بین مخاطب باز شود. خدا را شکر در دههٔ ۹۰ این اتفاق کاملاً تثبیت شد و جایگاهش محکم شد.
کوینده شخصیت «بن تن» در مجموعه انیمیشن «بن تن» با بیان این مطلب که نقش دوبله در این روند چقدر بوده یا کیفیت دوبله چقدر در جذب مخاطب تأثیر دارد؛ تصریح نمود: برخی از انیمیشنهای دههٔ هشتاد، در سطح جهانی اتفاق ویژهای برایشان نیفتاده بود، اما بهدلیل دوبلهشان مورد توجه قرار گرفتند. همان زمان که نسخهها بهصورت CD منتشر میشد، فروش CD برخی از این آثار بسیار بالا رفت.
مهدی با انتقاد از تغییر ترجمه انیمیشن ها و افراط در ایرانیزه نمودن آن بیان کرد: مسئلهٔ ترجمه و وفاداری به اثر در دوبله بسیار مهم است. در برخی موارد لازم است تا حدی ایرانیزه کنیم، اما اگر بیش از اندازه این کار ایرانیزه را انجام دهیم و از ترجمهٔ اصلی فاصله بگیریم، مخاطب اعتمادش به دوبله را از دست میدهد و احساس میکند این کار دیگر آن چیزی نیست که باید باشد.
وی افزود: این باعث قطع شدن رشتهٔ اعتماد مخاطب میشود. متأسفانه بعضی دوستان بیش از حد دوبله را ایرانیزه میکنند، ضربالمثل پشت ضربالمثل میگذارند و به نظرم این افراط، کار را از اصل دور میکند.
گوینده شخصیت «مامبل» در انیمیشن خاطره ساز «خوش قدم» در واکنش به دوبله های ضد اخلاقی و حاوی اصطلاحات مبتذل و بعضا مثبت هجده در دوبله انیمیشن ها که توسط برخی موسسات دوبله انجام می شود اظهار داشت: در این مورد باید بگویم که من بهشدت مخالفم. اگر دوبلههای من را ببینید، اصلاً چنین چیزی در آنها وجود ندارد. اینکه برای جذب مخاطب از شوخیهای مثبت ۱۸ استفاده شود، درست نیست. در نهایت همین نوجوانانی که امروز میخندند، فردا که بچهدار شوند، دوست ندارند فرزندشان چنین چیزی ببیند. زور زدن برای خنداندن کار درستی نیست. البته شوخیهای کنترلشده که به بانمک شدن اثر کمک کند، خوب است، اما اینکه زور بزنیم تا با نمک بشود، اصلاً روش من نیست.
وی در مورد تاثیر سانسور در دوبله آثار صدا و سیما تصریح نمود: به نظرم این باعث شد برخی جوانانی که آگاهی نداشتند، از روی ندانستن در جهت مخالف حرکت کنند و حتی بدتر از اصل ماجرا عمل شود. نباید از این طرف بوم بیفتیم و نه از آن طرف. باید حد وسط را رعایت کنیم. برخی از فیلمها با توجه به ممیزیهای کشور ما اصلاً قابلیت دوبله ندارند، بنابراین بهتر است سمتشان نرویم و نخواهیم همهچیز را زیر و رو کنیم. اگر مناسب نیست، دوبله نشود.
او ادامه داد: اما باید اعتماد مخاطب را حفظ کنیم. اینکه اگر مخاطب بخواهد یک اثر را با صدای فارسی ببیند، با خیال راحت و اعتماد کامل آن را انتخاب کند. خود من هم دوبلهبین هستم، اما اگر دوبله کیفیت نداشته باشد، ترجیح میدهم نسخهٔ دوبله را نبینم.
مهدی از گویندگان مطرح انیمیشن دهه هشتاد که در آن دهه از گویندگان موسسه دوبلاژ «گلوری» بود در مورد نوع برخورد انجمن گویندگان گفتار فیلم اظهار داشت: در واقع در آن دوره، درهای دوبله اصلاً باز نبود. اینکه بگوییم فقط یک مؤسسه اجازهٔ ساخت فیلم دارد، اشتباه است. میدانید، آن زمان اینگونه بود؛ اگر تنها یک مؤسسه امکان ساخت فیلم داشته باشد، اتفاق درستی نیست.
وی افزود: الان نیز اینکه انحصار فقط دست یک گروه باشد، مورد قبول من نیست. امروز هر مؤسسه و هر مجموعهای میتواند فیلم بسازد و همین اتفاق برای دوبله هم افتاده است. این موضوع بدی نیست، اما مهم این است که دوستانی که وارد این حوزه میشوند، واقعاً تلاش کنند کیفیت را رعایت کنند و اعتماد مخاطب را نگه دارند. کیفیتی که بزرگان ما در دورهٔ طلایی دوبله ایجاد کردند همانها که مشوقهای غایب ما بودند و استادانی که از دور الهامبخش ما شدند—باید حفظ شود. خود من هم زیر نظر آقای جلیلوند آموزش دیدم و وارد این عرصه شدم. اصلاً ورودم از زمانی بود که «قرن ۲۱» تست برگزار کرد.
«احسان مهدی» در پایان این گفت و گو و در پاسخ به این پرسش که به نظر خودتان دلیل افول دوبله در سالهای اخیر چیست؟ خاطرنشان ساخت: بیدقتی. دوبلههای سریع و سطحی. اینکه برخی مؤسسات بخواهند یک دوبله را یکروزه یا شب تا صبح انجام دهند. این سرعتزدگی، چیزی است که من خودم اصلاً زیر بارش نمیروم.
ارسال نظر